P E R S B E R I C H T

Lezing Max van Rooy

Hoe de volkshuisvesting de weldadige stadsbouwkunst van
H. P. Berlage dicteerde

Hoe ‘links’ was de architect van het ANDB-gebouw, het ‘Bondsgebouw’, aan de Henri Polaklaan en tevens (en ongeveer gelijktijdig rond 1900) van het kapitalistische bolwerk, de Koopmansbeurs aan het Damrak, H. P. Berlage (1856-1934)? Architectuurpublicist en kleinzoon van Berlage, Max van Rooy (1942) schrijft de biografie van zijn grootvader en zal spreken over deze intrigerende vraagstelling. Berlage idealiseerde de op de middeleeuwen geïnspireerde monumentale gemeenschapskunst, kunst in dienst van een idee. En dat idee was de sociaaldemocratische gelijkheidsdroom die gestalte kreeg in een ambachtelijk gemaakt bouwwerk. Om deze droom te verwezenlijken moesten architecten, beeldend kunstenaars, glazeniers en literatoren de handen ineen slaan. De Beurs en de Burcht van Berlage zijn twee sublieme voorbeelden van dit ideaal. Na de Beurs en de Burcht bleven voor Berlage de grote maatschappelijke opdrachten uit. Hij ontwierp villa’s voor linkse, zo niet communistische kunstenaars en intellectuelen (Rik en Henriëtte Roland Holst, Herman Gorter, Frederik van Eeden). In 1914 ging Berlage, min of meer uit armoede, in vaste dienst bij de grootste kapitalisten van Nederland, het echtpaar Kröller-Müller. Tijdens dit dienstverband (dat niet goed afliep) ontwierp hij zijn meest idealistische en nooit gerealiseerde bouwwerk: het Pantheon der Menschheid. Over het dilemma tussen idealisme en realisme, tussen sociale betrokkenheid en rationele architectuurpraktijk, gaat de voordracht van Max van Rooy. En over de toen gangbare levensbeschouwelijke overtuigingen, over theosofie, antroposofie en alle andere sofieën die in de tijd van de zelfgemaakte filosoof Bolland populair waren.
Berlage eindigde, heel veilig, net als Henriëtte Roland Holst, bij wat hij en zij noemde het ‘christelijk socialisme’. In zijn lezing zal Max van Rooy toelichten waarom zijn grootvader niet aan verscheurdheid ten onder ging.

Prijs 7 euro
26 oktober 2008
Aanvang 14 uur
Deelnemers moeten vooraf reserveren

Voor nadere inlichtingen kunt u contact met Jos Baars
De Burcht
Henri Polaklaan 9
1018 CP Amsterdam
020-6241166
www.deburcht.org
info@deburcht.org