| Nieuwsbrief 20, d.d. 26
november 2004 Beste wandelaar,
Vandaag hebben wij u een kleine bijzonderheid te melden
waarbij we ook even stil willen staan, want:
ZUIDELIJKEWANDELWEG.NL IS JARIG
Vandaag, 26 november 2004, is het precies een jaar geleden
dat u voor het eerst hebt kunnen inloggen op www.zuidelijkewandelweg. De site is dus jarig
en willen we hier even bij stil staan.
- Een terugblik door Paul Gellings:
EEN JAAR ZUIDELIJKE WANDELWEG
Op 21 oktober 2003 kreeg ik een allerhartelijkst mailtje van ene Jos Wiersema,
oud-Rivierenbuurter en Zuidfreak tot op het bot. Hij was, zo schreef hij mij, niet zo'n
lezer, maar hij had mijn roman Zuidelijke Wandelweg gelezen en daar was hij nou eens
buitengewoon enthousiast over. Dat wilde hij me onder dankzegging even vertellen. Bij zijn
bericht zat een door hemzelf als jongen gemaakte foto van de Roerstraat in het begin van
de jaren zestig die mij zeer aansprak. Immers, ik keek recht op het schoolplein uit mijn
prille jeugd.
Ik schreef Jos terug, om hem op mijn beurt te bedanken voor zijn aardige woorden en zijn
mooie foto, en ruim een maand later na wat brainstormen was ons digitale Zuid,
www.zuidelijkewandelweg.nl , een feit. Een zich op internet steeds weer vernieuwend en
caleidoscopisch magazine over allerlei mogelijke aspecten van de Rivierenbuurt. Ik doe
even een graai: de oorlog, de wederopbouw, de jaren vijftig/zestig, alle prachtige
ornamenten, erkers, trapportalen, grauwe 'airey' flats langs de Kennedylaan, herfstkleuren
in Zuid - teveel om op te noemen. Inmiddels is de site een warm thuis geworden voor andere
Zuidfreaks die het gastenboek tekenden of het geheel met hun verhalen en foto's van een
bijzondere gloed hebben voorzien.
Ook zijn er columnisten aangetreden die middels smeuďge anekdotes en gedachtespinsels
keer op keer laten zien dat ons oude dorp nog steeds springlevend is.
Jos Wiersema en ondergetekende zijn goede vrienden geworden, met een gezonde rivaliteit
waar het gaat om hun kennis van Amsterdam in het algemeen en van de buurt in het
bijzonder. Regelmatig hebben we amicale twistgesprekken over locaties. Jos wist niet dat
aan de overkant van de Boerenwetering, bij Zorgvlied, Amstelveen al begon. Ik dacht dat
het plein tegenover het Hiltonhotel het August Allebéplein was, wat bij Jos (terecht)
weer homerisch gelach ontlokte.
Regelmatig slenteren we samen door de buurt, zoals ik dat vroeger ook wel deed met
klasgenoten en vriendjes. Omdat we nu wat groter zijn dan toen, zijn de afstanden kleiner,
waar we ons soms over verbazen. Binnen tien minuten loop je van het Victorieplein naar de
Volkerakstraat, van het Europaplein naar de Wolkenkrabber. Dat waren destijds, in onze
kindertijd, hele expedities. Een ander, belangrijk verschil met het verleden is dat de
landjes aan de rand van de stad weg zijn, volgebouwd dus, die spierwitte, opgespoten
vlaktes waar je fikkies stookte en gezelschap had van kuifleeuweriken. We kijken er met
weemoed op terug en daar staan de drie w's voor zuidelijkewandelweg.nl natuurlijk voor:
weemoed, weemoed en nog eens weemoed
Zo is de sfeer waarin onze wandelingen zich voltrekken en waarin we een dag of een middag
Zuid graag afsluiten met een kelkje beerenburg in een schemerig café. Daar koesteren we
ons dan in het uitzicht op huizenblokken vol geheimen en herinneringen. Jos, laten we het
glas ook nu even heffen! Op een succesvol jaar in ons digitale én ons echte Zuid. En op
de jaren voor ons, hopelijk heel vaak in het stroomgebied van straten en pleinen waaraan
we zo zijn verslingerd.
- Ter gelegenheid van het 1 jarig bestaan van de
website heb ik het gedicht LEKSTRAAT geschreven:
LEKSTRAAT
De tramremise en de witte synagoge gaan,
voor wie er nog aan denkt, nooit samen.
Het zijn heel slechte buren. De een sluit
zijn gordijn, de ander altijd buiten en
voorgoed. Het krijsen in de bocht van
trams overstemt nog steeds het ijl geroep.
Toch is het hier vaak stil en met zichzelf in
harmonie. Dan ziet de tramremise wit en
weerklinkt onhoorbaar het gezang van toen.
Dan tekent zich een glimlach af, in erkers
en in trapportalen. Dan is alles weer voor
geluk bedoeld, zoals vroeger en voorgoed.
PG
- Een terugblik door Jos Wiersema
WEBSITE OVER EEN GEWELDIGE BUURT
Na mijn jeugd en vertrek uit de Rivierenbuurt in 1973 ben ik, samen met mn partner,
uitgevlogen. Eerst een paar jaar in Oost. Daarna naar Alkmaar om vervolgens weer terug te
keren naar mijn eigen Mokum.
We hebben een 8-tal jaren gewoond aan de Weesperzijde aan de Amstel nabij de Nieuwe
Amstelbrug. Een prachtig pand en oude woning van v.m. politicus Wibaut. We beschikten over
de derde en vierde etage en hadden niet alleen een prachtig uitzicht op de Amstel maar ook
zagen we de Wolkenkrabber boven de woningen van de Pijp uitsteken. Uitzicht op mijn roots,
ik was weer een klein beetje thuis.
Halverwege de 80-er jaren verhuisden we om praktische reden naar de nieuwbouw in Diemen
waar we tot op de dag van vandaag wonen. Niet slecht hoor. Diemen woont handig, zeg ik
altijd. Maar het HEEFT niets. Althans niet datgene wat ik vind wat een woonwijk zou moeten
hebben.
Als motorrijder kan ik me snel en makkelijk door de stad verplaatsen. Op mijn weg naar het
werk ging ik steeds vaker even door mn oude buurtje rijden. Soms wel twee keer per
dag. Steeds vaker stopte ik daar en stond alleen maar om me heen te kijken. Als een
magneet begon de Rivierenbuurt aan me te trekken en liet me uiteindelijk niet meer los.
Wat moet ik hiermee, heb ik me dikwijls afgevraagd. Was ik dan ongelukkig? Nee, niets is
minder waar. Een fijn gezin, lieve vrouw, kanjers van kids, een dijk van een schoondochter
en dito kleinkind. Maar ik MOEST er iets mee. Weer verhuizen naar Zuid dan? Geen optie.
Mijn gezin is hier gelukkig en dat moet zo blijven.
Een website moest het worden. Ik wil deze gevoelens uitdragen en delen met anderen.
Maar het kwam er niet van omdat ik niet genoeg inspiratie had. Wat moet de insteek worden?
De rode draad?
In september 2003 kreeg ik de roman Zuidelijke Wandelweg
van Paul Gellings in handen. Die moest ik toch maar eens lezen, zei mijn toenmalig
buurmeisje Saskia Kalkman uit de Roerstraat, waarmee we al jaren dik bevriend zijn.
De roman las ik tot mijn stomme verbazing in een keer uit en daarna nog enkele malen.
Zoals Paul Gellings de buurt omschrijft en zijn hoofdrolspelers tot leven heeft gebracht
was voor mij dč inspiratie die ik nodig bleek te hebben.
Via het internet heb ik contact met Paul gezocht en hem van mijn plannen op de hoogte
gesteld.
Het uiteindelijke resultaat van de vruchtbare samenwerking met Paul en het voortvloeisel
daarvan staat nu al weer een jaar op internet en groeit nog steeds met de dag.
De site is inmiddels uitgegroeid tot meer dan 120 paginas en we naderen de 20.000
bezoekers met rasse schreden
Elke dag weer werk ik met plezier en voldoening aan deze
website.
Met Paul is een ware vriendschap ontstaan en regelmatig flaneren we in Berlages
Zuid. Onze gemene deler.
De site is natuurlijk niet alleen door ons toedoen een
succes geworden.
Want er bleken meer Zuid Freaks te zijn:
Buurtbewoners Dick Nooy (van de beroemde theaterfamilie) en Harro van Zijl bijvoorbeeld,
schrijven columns voor de site. Dick voedt en stimuleert ons elke dag weer.
En wat dacht u van de vele inzendingen door (oud)bewoners met jeugdherinneringen, fijne en
frusterende ervaringen maar bovenal sentiment voeren de boventoon in deze verhalen.
Prachtig en uniek fotomateriaal wordt door hen aangeleverd en op de website gepubliceerd.
Wie heeft de pasgebouwde Wolkenkrabber wel eens gezien? Het staat op de bijdrage van Bram
Mulder die zo'n beetje al zijn memoires op de website heeft achtergelaten. Hij geeft een
prachtig sfeerbeeld van het leven voor, tijdens en na de oorlog in de buurt. Zijn
inzending is dan ook met stip genoteerd.
Evenals de inzending van Uri Speelman, die als Joods kind moest onderduiken en vluchten
uit zijn vertrouwde omgeving.
Lees ook het gastenboek maar eens door, wat een ernome hoeveelheid fijne reacties!!.
Tips en aandachtspunten krijgen we dagelijks en spontaan en vanuit alle hoeken van de
wereld aangeleverd.
Er onstonden samenwerkingsverbanden zoals met fotograaf @lphons Nieuwenhuis die ons
toestond om zijn prachtige panoramafoto's van de Rivierenbuurt te gebruiken.
Ook Gijs Vorstman was enthousiast over onze website en verleent alle medewerking. Vorstman
is beleidsmedewerker Welstand, Monumenten en architectuur Stadsdeel ZuiderAmstel.
De reportages over pleinen in Zuid van Paroolstadswachten, Kees Tamboer en Lodewijk Brunt
mochten we publiceren. Ook het staddeel en de gemeente Amsterdam lieten zich niet
onbetuigd en plaatsen een link naar onze site.
In het Amsterdams Stadsblad kwam een uitgebreid interview te staan.
Allen hartelijk dank hiervoor. Want ú maakte deze website
tot een waar document over een geweldige buurt.
NIEUW OP DE SITE:
- Brandmelder, kabelkast en girobus
Aan het begin van de jaren 20 realiseerde de Dienst
Publieke Werken een grote hoeveelheid openbare voorzieningen en stadsmeubilair, zowel in
de binnenstad als in de nieuwe wijken. Vooral in de Spaarndammerbuurt zijn nog veel
overblijfselen van het straatmeubilair in Amsterdamse School-stijl. U kunt het bekijken en
lezen op de site.
Een van de trouwste bezoekers is Dick Nooy heeft zich nu
ook, samen met Harro van Zijl, op het schrijven van columns gestort. Hij heeft twee
columns tegelijk ingezonden.
De rubriek HEDEN EN VERLEDEN heeft er een aantal nieuwe
roll-ver foto's bijgekregen. Deze foto-animatie's laten goed zien dat het uiterlijk van de
buurt weinig veranderingen heeft ondergaan. Zeker het uiterlijk van de Dongeschool is in
70 jaar tijd niet veranderd.
- Markante bewoners, de familie Nooij/Nooy
De laatst toegevoegd rubriek MARKANTE BEWONERS is door Dick
Nooy aangevuld met informatie over zijn moeder Beppie Nooy en zijn oma Bep Nooij.
Voorts zijn er inmiddels meer dan 80 beroemdheden die in de buurt wonen of woonden
toegevoegd. Hierbij hebben vele website bezoekers een steentje bijgedragen.
" Een terrasdier ben ik vooral zomers; de rest van het
jaar een gewone kroegtijger. In de Maasstraat ken ik ze allemaal, van De Gouwe Gheyt tot
en met Café aan de Maas. En ook de terrassen van de Scheldestraat kunnen zomers op mijn
belangstelling rekenen.
En dat leidt tot verrassende ontmoetingen; leuke en soms ook trieste verhalen. Zo sprak ik
onlangs met iemand in de Maasstraat over schrijven, deze site, WAO-herkeuringen,
gehandicapt-zijn, etc."
Lees het verder op de website.
- Drie bijdragen van oud-bewoners
De afgelopen week ontvingen we nog drie nieuwe verhalen van
oud-bewoners:
Kees den Dekker kijkt terug naar zijn kinderjaren in de Roerstraat en het
straatvoetbal met zijn vriendjes.
Olga Braakensiek, die ook in de Roerstraat heeft gewoond, kan zich nog
herinneren dat de straat door de bezetters werd afgezet en hoe de buren uit hun huizen
werden gehaald. Olga woont nu al jaren in Amerika.
Noes Nieuwenhuiss verhaal is aangrijpend en zeker de moeite waard
om te lezen.
- Een avond op het Merwedeplein door Darina Nykl
Op vrijdagavond 12 november j.l. werd een presentatie
gehouden van het nieuwe boek van Jacqueline van Maarsen "De Erflaters" Deze
presentatie werd gehouden op een wel heel speciale plaats namelijk in het voormalige
ouderlijk huis van Anne Frank op het Merwedeplein!
Anne Frank-fan, Darina Nykl, was er daar en schreef haar bevindingen in het verhaal
Een avond op het Merwedeplein . Wij mochten het toevoegen aan haar eigen bijdrage op
de website.
VAN PAUL GELLINGS:
het schrijven aan Zomer in Zuid, het vervolg op Zuidelijke
Wandelweg, heeft enige vertraging opgelopen. Momenteel wordt door mij gewerkt aan een
andere roman, getiteld De vulkaan en het meisje (gepland voor eind 2005 begin 2006). Voor
de liefhebbers van de toon en de sfeer van Zuidelijke Wandelweg is er nu Een vlakte in de
stad, een novelle met indrukwekkend fotomateriaal van Harry Pierik, waarin ook wordt
voortgeborduurd op Zuidelijke Wandelweg.
- Gedicht: Maandagmorgen in de Bijlmer
In het radioprogramma Met het oog op morgen las John Jansen
van Galen einge tijd geleden uit mijn bundel De stem van de herfst het gedicht
Maandagmorgen in de Bijlmer voor. Dit onder verwijzing naar zekere grimmige sfeer waarin
onze stad op 2 november jl. plotseling werd ondergedompeld.
Maandagmorgen in de Bijlmer
Het is een ochtend om te huilen,
zonder een sprankje voorjaarslicht.
Echtbreuk echoot tussen twee flats.
Zondagavond die niet overgaat.
Het is een ochtend om te huilen.
Rijm druipt van de takken.
Gehavende kristallen in de lucht.
Een tel iets wits voor ogen.
Dan sirenes en in een deken op de stenen
groeit een bloedvlek. Rouwbeklag
zwelt in een autoradio: A crowd
of people stood and stared...
Het blijft een ochtend om te huilen.
Galsteen is het cement van dit moment.
Het uurwerk van de stad staat stil.
Eeuwigheid zonder vrede.
TOT SLOT
Zo, wandelaar, dat was een lang verhaal onzerzijds.
Wij hopen dat we de website nog lange tijd online kunnen houden en dat u er nog veel
plezier aan zult beleven.
Schroom niet om ook UW verhaal en fotos in te zenden.
Neem hiervoor contact op met Jos Wiersema.
Paul Gellings
Jos Wiersema |